Stres Ve Beslenme Arasındaki İlişki

Bazı dönemlerde kendinizi stresle veya sıkılgan tavrınızla mücadele ederken görebilirsiniz. Hatta mevcut covid-19 salgını döneminde bu durum birçok kişide sıklıkla rastlanmaktadır. Tabi ki bu stres hayatınızın her noktasında hissedilirken, beslenme alışkanlığınızı da etkilemektedir. Bununla birlikte önemli derecede, metabolizmanız da etkilenmektedir. Bunun için stres döneminde hızlı kilo alabilir veya hızlı kilo verebilirsiniz. Bu dönemi en iyi şekilde geçirmek ve onca uğraş sonucunda sahip olduğunuz vücudunuzun formunu kaybetmemek için elinizden geleni yapmalısınız. Ne gibi durumlarda neler yapmalısınız veya stresliyken kendinizi nasıl yönlendireceğinizi, bu yazımızda detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Stres Nedir?

Stres, kişinin algıladığı her hangi bir tehdit ile fiziksel ve duygusal olarak başa çıkamaması nedeniyle oluşan ve günlük hayatı genellikle olumsuz etkileyen gerilimli bir süreçtir. Tehdit altında olduğunuzu hissettiğinizde sinir sisteminiz vücudunuzu uyandıran bir stres hormonu salgılar ve bunun sonucunda kan basıncınız yükselir, kalbiniz hızlanır, kaslarınız sıkılır ve duyularınız keskinleşir. Böylece stresli anlarda vücut sadece psikolojik olarak değil, fizyolojik olarak da bir çaba içine girmektedir. Stres genelde dış etkenlerden kaynaklanan bir durum olsa da bazen iç etkenler de insanı strese sokmaktadır. Genel olarak stresin nedenleri şunlardır;

• Finansal sorumluluklarda artış
• Sevilen birinin ölümü
• Yeni bir eve taşınmak
• Kronik hastalık veya yaralanma
• Aile ve çevre baskılarının yüksek olması
• Okul sınavları ve iş mülakat süreçleri
• Boşanma
• Katı düşünme, esnek olamama
• Ya hep, ya hiç düşüncesine sahip olmak
• Bir iş kaybı
• Kişinin kendisinden çok fazla şey beklemesi, mükemmeliyetçilik
• Evlenmek
• Kadınlar için hamilelik ve doğum dönemi,
• Doğal afet, hırsızlık, tecavüz veya şiddet gibi travmatik bir olay
• Yaşlı veya hasta bir aile üyesine bakmak
• Karamsar ruh hali
• Öfkeli ya da kederli içsel konuşmalar
• Eş ve çocuklara karşı beklentileri karşılama çabası
• Irkçılığa maruz kalmak

Bunlar gibi bir çok durum sizleri strese sokabilir ve hayatınızı etkileyebilir. Stresli zamanlarınızı hızlı bir şekilde atlatmayıp strese uzun süre maruz kaldığınızda, vücudunuzda birçok ciddi hastalıklara yol açabilir. Bunun için Stresli zamanlardan hızlıca kurtulmalı ve bu süreç içerisinde formunuzu en iyi şekilde korumalısınız.

Strese Bağlı Kilo Alıma

Stresli zamanlarda besin tüketiminiz yüksek kalorilere çıksa da bu normal karşılanabilecek bir durumdur. Fakat bu besin tüketiminizi hem sağlığınız hem de formunuz için kontrol altında tutmalısınız. Çok fazla besin tüketmek, fiziksel ve zihinsel olarak sizi yıpratabilir.

Stres zamanında vücut, kortizol hormonunu yani stres hormonunu salgılayarak yanıt vermektedir. Bu hormon ise vücudunuza savaşmayı veya pes etmeyi seçenek olarak sunmaktadır. Fazla salgılanan stres hormonu artan iştah ile birleştiğinde, bu iki seçenek sizi zor durumda bırakacaktır. Bunun için savaşmak yerine pes etmeyi seçtiğinizde, vücudunuzu rahatlatmak için yenilen besinler size fazla kilo almanıza sebep olacaktır. Fakat stres ile savaştığınızda, bir süre sonra vücut tehdit algılamadığında, kortizol seviyeleri normale döner ve açlık hissi ortadan kalkar. Böylelikle stresli dönemlerde çok fazla açlık hissi hissediyorsanız, direnmeli ve formunuzu korumalısınız.

Strese Bağlı Kilo Verme

Stresli zamanlar herkeste aynı etkiyi yaratmayacağı gibi bu dönemde kilo durumu da kişiye göre değişmektedir. Bazı kişilerde kilo alımı yaparken bazılarınızda ise iştah kapatarak kilo verdirir. Tabi ki stresli zamanlarda bir veya iki kilo vermek normal bir durumdur. Fakat istenilmeyen dışında kilo verilmesi hem psikolojik hem fizyolojik olarak size zarar verebilir.

Stresli zamanlarda vücut kortizol hormonu salgılayarak vücudu etki altına almaktadır. Yani vücut böyle bir durumda savaşmaya veya pes etmeye kendini hazırlamaktadır. Eğer pes ederseniz, Kortizol hormonunun vücudunuza getirdiği iştah kapanıklığının sizi ciddi derecelere kadar kilo kaybına uğratabilir. Böylece alınmayan besinler ile birlikte vücutta, karın ağrısı, ishal, kabızlık gibi sindirim ve bağırsak problemleri gibi rahatsızlıklar meydana gelebilir. Fakat savaşmayı tercih ettiğinizde, kendinizi yemeye zorlamalı ve kilo kaybı yaratmamalısınız. Böylece hem sağlığınızı hem de vücudunuzu korumuş olursunuz.

Stres İle Mücadelede Dikkat Etmenin Yolları

• Stres ilk zamanlarda hissedilebilir bir durum değildir. Bunun için kendinizi sürekli gözlemlemeli ve sıkılmış, yalnız, veya endişeli hissettiğiniz durumlarda bilin ki strestesiniz. Böyle bir durumda akla gelen ilk kural, kendizi aç bırakmak veya çok fazla besin tüketmenin çözüm olmadığı ve dikkatli bir şekilde bu zamanı atlatmanızı hatırlamanızdır. Dikkatinizi başka yere vererek iyi zaman geçirerek stresi atlatmaya çalışmalısınız.
• Eğer iştahınız açıldıysa ve fazla besin tüketiyorsanız, etrafınızdaki besinleri göz önünden kaldırarak algınızı yönlendirmelisiniz. Yüksek kalorili besinleri etrafınızda bulundurmak, beyninizi dürtüleyerek fazla besin tüketmeye yol açabilmektedir. Bunun için yüksek kalorili besinler yerine, daha sağlıklı besinleri etrafınızda bulundurun.
• Mevcut beslenme programınız varsa ona uymaya devam etmelisiniz. Beslenme programınız yok ise kendinize iyi bir program hazırlamalı ve bu programı disiplin haline getirmelisiniz. Böylece fazla kalori alımının önüne geçebilir ve kilo alımından kurtulabilirsiniz.
• Stresli zamanlarda eğer kilo kaybı yaşıyorsanız kuruyemiş, avokado, zeytinyağı, kuru baklagil gibi hacmi küçük ancak enerjisi ve besin değeri yüksek besinleri diyetinize ekleyebilirsiniz.
• Stresli zamanlarda fazla kilo almayı engellemek için vücudu aç bırakmak vücuda aksine zarar verecektir. Bunun için daha sağlıklı besinlerle beslenmenizi sağladığınızda, hem kilo alımı yaşanmaz hem de sağlığınızı tehlikeye atmamış olursunuz.
• Stresle mücadele ettiğiniz dönemlerde, en önemli diğer konu ise su tüketimidir. Vücuduz için her zaman olduğu gibi bol miktarda su tüketmelisiniz. Kilonuz başına 30-35 ml su içmek yeterli olacaktır.
• Antrenmanlarınıza veya egzersizlere devam ederek, stresten uzak kalabilir ve bu dönemin tedavi sürecini hızlandırabilirsiniz.

Hayatın her döneminde başınıza gelebilecek bir durum olan stres için mücadele etmeli ve geçmesi için süre tanımalısınız. Bu sürede ise vücudunuzu ve sağlığınızı en doğru şekilde korulamalı ve kendinizi bir sonraki sürece hazır hale getirmelisiniz. Sağlığınız ve vücudunuz için her zaman en iyisiniz yapmaya özen gösterin.

Saygı ve Sevgilerle...